Spierweefsel en het immuunsysteem bij kanker: van fundamentele inzichten naar klinische impact

Skeletspier werd lange tijd beschouwd als een orgaan dat voornamelijk verantwoordelijk is voor beweging en fysieke functie. Recente wetenschappelijke inzichten laten echter zien dat spierweefsel tevens een actief endocrien en immuun regulerend orgaan is. Via de productie van myokinen, metabolieten en extracellulaire signaalmoleculen staat spierweefsel in continue interactie met het immuunsysteem en beïnvloedt het ontstekingsprocessen, immuun activatie en weefselherstel.

Bij patiënten met kanker raakt deze spier-immuun as verstoord door de complexe interactie tussen de tumor, systemische inflammatie en veranderingen in de lichaamssamenstelling. Deze bidirectionele wisselwerking lijkt niet alleen bij te dragen aan spierverlies en functionele achteruitgang, maar kan mogelijk ook van invloed zijn op behandelingstolerantie, toxiciteit en de effectiviteit van oncologische behandelingen, waaronder immunotherapie.

In deze lezing wordt de huidige stand van wetenschap besproken over de interactie tussen spierweefsel en het immuunsysteem bij kanker. Aan bod komen de onderliggende biologische mechanismen, de rol van myokinen en inflammatie, en de toenemende evidentie dat spierkwaliteit en spierfunctie meer zijn dan alleen prognostische markers. Tot slot wordt gereflecteerd op de klinische betekenis van deze inzichten en de implicaties voor de toekomstige ontwikkeling van gepersonaliseerde ondersteunende zorg (supportive care) bij patiënten met kanker.